viernes, 7 de octubre de 2016

Lugo meado (y no solo por mascotas)

Lugo ha abierto por enésima vez uno de esos debates cíclicos. En este caso es el de dónde se puede orinar y donde no en nuestra ciudad, tanto personas como animales. Las últimas noticias sobre los daños causados a nuestra Catedral, Patrimonio de la Humanidad, en que se están perjudicando unos herrajes medievales que se cuentan entre los más antiguos de Europa, han puesto sobre la mesa un problema que afecta tanto a la imagen de la ciudad como, lo que es más importante, al día a día de quienes vivimos en ella.

Puede ser vandalismo perruno o sincera opinión.
No lo tengo claro
Lo de la Catedral es grave por el simbolismo, por supuesto, pero no son menos importantes las molestias que sufren los vecinos que se ven obligados a convivir con las meadas en sus portales y fachadas, tanto de bípedos como de cuadrúpedos. También afecta a todo cuanto elemento público hay, como las piedras de la plaza San Marcos en que los animales dejan su opinión sobre el diseño del entorno en forma de residuos.

Obviamente son dos problemas diferentes, por más que las consecuencias sean similares, pero igualar a humanos y animales en esto, como en casi cualquier cosa, es una auténtica barbaridad. Principalmente porque los perros no tienen responsabilidad alguna sobre sus actos, cosa que es avalada tanto por nuestra legislación como por el sentido común.

Uno de los pocos restos del "pipican"
implantado por García Díez
Empezando por las mascotas, cuando se toca este tema no puedo dejar de recordar el “pipican”, una iniciativa que trajo a Lugo Joaquín García Díez y que vio en Francia hace más de dos décadas. Consistía en algo tan sencillo como pintar un logotipo que señalizaba las rejillas de las alcantarillas para indicar que ese era el lugar perfecto donde acostumbrar a las mascotas a vaciar la vejiga. Siendo Lugo como es en estas cosas el cachondeo fue mayúsculo, y nuestros convecinos ridiculizaron una iniciativa que años después se recuperará el día menos pensado porque es barata y práctica.

El Pipican en Francia, en pleno funcionamiento.
Allí nadie se ríe.
Lo de los caniles no está mal, pero yo lo veo más como zona de esparcimiento de mascotas que como aliviadero de necesidades. Hay otros sistemas más costosos y molestos para el peatón que el “pipican” de Joaquín, como ciertos dispositivos que se pueden situar en aceras amplias pero que probablemente en Lugo no serían una gran solución, pero es cosa de planteárselo.


Pipican con premio para la mascota.
Hasta hay ciudades que están haciendo pruebas con dispositivos que premian al perro por hacer sus necesidades en el lugar adecuado, lo que es una cuestión de costumbre que hace que tire directamente al sitio oportuno. El problema de esto último es que al Ayuntamiento de Lugo se le da muy bien gastar ingentes cantidades de dinero en poner en marcha “novedades” pero todos sabemos que en tres años o poco menos el dispositivo estaría abandonado a su suerte sin perrito que le ladre, literalmente hablando.

En cuanto a los humanos el asunto solo tiene una solución: la sanción. Dice nuestra alcaldesa que en estos temas lo que hay que hacer es educar y no perseguir. Curioso enfoque. Por esa regla de tres no sé para qué multan a los coches por aparcar mal o a los negocios por incumplir las normas (bueno, menos las casetas del pulpo que pueden incumplirlas alegremente sin ningún tipo de consecuencia por lo que sabemos). Deberían decirles amablemente “estimado señor conductor, el semáforo que usted se ha saltado tiene un código de colores que indica que, estando rojo, no puede sobrepasar la línea imaginaria perpendicular al mismo”. Y no denunciarlo, claro.

Los baños portátiles de las fiestas,
en uno de los lugares más inoportunos
Vuelvo al recuerdo de Joaquín García Díez, en su etapa de alcalde, en que reconocía sonrojarse todos los lunes cuando tenía que firmar sanciones por orinar en la vía pública, pero también explicaba que cada vez eran menos porque la gente iba aprendiendo la lección.

El ser humano es como es, y si bien la masa cumple las normas hay un porcentaje de la población impermeable a la educación (observen el ingenioso juego de palabras). A ese grupo es al que solo se le puede adiestrar en los mínimos de convivencia mediante sanciones, porque el resto ya damos por sentado que no hace esas cosas.

Imagen no demasiado infrecuente en Lugo...
También es cierto que en Lugo ahora mismo no hay baños públicos. Bueno ahora mismo sí porque han colocado unos portátiles por las fiestas (por cierto, ¿no podían ponerlos en un sitio menos cantoso que en una de las principales vistas de la Catedral?), pero ya saben que hablo de los “días ordinarios”. Cerrados los quioscos y sin alternativa aparente (abren los del ayuntamiento pero casi nadie lo sabe y no hay indicación al respecto) al usuario solo le queda ir a una cafetería o aliviarse en plena calle o contra la Muralla, imagen que se ve con cierta frecuencia.

Sin embargo el colectivo del que hablamos no es el de la persona que a las cinco de la tarde tiene ganas de hacer pis, sino de los que procesan las muchas bebidas ingeridas tras la cena.

Pero claro, multar resta votos. Lo triste es que no reste más votos no hacerlo.

jueves, 6 de octubre de 2016

La última esperanza para comunicar Lugo con el Miño

Diez millones de euros es mucho dinero. El Gobierno local ha conseguido que la Unión Europea nos conceda esa cifra para mejorar la conexión de la ciudad con el Padre Miño, y tengo que reconocer que al mismo tiempo que me alegré por la noticia me preocupé por cómo se van a gastar esos cuartos.

El barrio del Carmen, la última esperanza
para comunicar Lugo con el Miño
En Lugo tenemos una doble característica, heredada del anterior alcalde, que es la de vender muy bien proyectos que luego quedan en nada o que presentan gravísimas deficiencias. Bibliotecas sin paredes ni libros, guarderías abandonadas a su suerte, fondos millonarios invertidos en rehabilitar una cárcel que sigue sin terminar y sin servir para nada o en abrir un callejón cuya principal función es sustituir a los clausurados baños públicos, museos interactivos que no interactúan porque están donde Cristo perdió el gorro... Un sinfin de desastres previos que, aunque no se pueden achacar a la actual alcaldesa, sí han supuesto la marca de la casa de su gobierno predecesor que supuestamente es el mismo que el actual. Hasta comparten estrellas invitadas al espectáculo.

Las grandes inversiones del plan URBAN tendrían que haber servido para dinamizar la ciudad, pero no parece que hayan alcanzado ese objetivo. Probablemente la menos desastrosa de todas fue la intervención en la plaza de abastos, y hay que decir que salvo una mejora estética indiscutible, la fuerte suma gastada allí ha servido de bastante poco: ni escalera mecánica, ni mejores servicios, ni pasarela subterránea con el aparcamiento de Santo Domingo (obra efectuada pero inexplicadamente cerrada), ni reparto a domicilio, ni guardería, ni cuestión accesoria que justifique semejante dispendio. El Plan E tampoco sirvió para poner al día ciertas carencias de la ciudad, reduciéndose a levantar calles que ya estaban arregladas y hacer cuatro cositas totalmente olvidadas a día de hoy.

Por si eso fuera poco, la cuestión del buen gusto tampoco acaban de dominarla. La espantosa nueva plaza de la Milagrosa y su aterradora soledad, el estropicio de San Marcos que malparió esa cosa en el que sin duda debería haber sido uno de los principales paseos de la ciudad, la surrealista reforma de O Cantiño, placita a la que han quitado gran parte de su encanto, o la inconcebible obra de la plaza Horta do Seminario (más conocida como la Plaza Inútil, lo que nos da pistas de lo que la población opina de ella), no avalan el optimismo respecto a lo que puede pasar con estos fondos.

Con esos mimbres pretéritos, el cesto que se nos presenta es más que cuestionable, probablemente porque el anterior alcalde era más partidario de la imagen y el titular que de trabajarse después los temas, que eso daba mucho chollo.

Sin embargo tengo un mínimo resquicio de esperanza. Es indiscutible que Lara no es Orozco y que su forma de afrontar las cuestiones es totalmente diferente, salvo cuando se tocan los temas de alguna concejalía “heredada” del anterior regidor, claro, que ahí seguimos con las tonterías de costumbre.

Lugo tiene una gran deuda con el Miño y es comunicar la ciudad plenamente con el río que nos da vida. Es inconcebible que no exista una gran avenida, amplia y luminosa, que vaya directamente desde la ronda de la Muralla hasta el agua, y el problema legal que durante años salvó al Carmen de la intervención de los especuladores puede ser una oportunidad de corregir esto. En 2003 la candidatura de Manuela López Besteiro a la alcaldía ya propuso un proyecto de este tipo, que culminaba con el nuevo puente que más tarde José Blanco movió a la absurda ubicación que hoy tiene.

Camino Primitivo de Santiago en el Carmen
Es un tema espinoso porque sería fundamental conservar el Camino Primitivo como debe estar, que es con ese punto “enxebre” que le da la gracia que perdió el Francés en gran parte, pero me aterra imaginar una avenida más estrecha de lo debido flanqueada por altos edificios que tapen la poca vista decente que queda en la ciudad. Hoy en día si te subes a la Muralla, a la altura de la Puerta del Carmen o Porta Miñá, puedes ver el paisaje que rodea Lugo. Espero que no se les ocurra la infeliz idea de confundir modernidad con altura y permitir que nuevos Garañones destruyan también ese poquito que nos queda de orgullo visual.

¿Qué proyecto hay concretado para estos fondos? Lo ignoro. De hecho no solo es algo que no sé yo sino que se ha ocultado celosamente a los grupos de la oposición por razones que se me escapan. Precisamente tendría que ser al revés, deberían organizar una exposición en una sala pública (por ejemplo la de Santa María) con los planos del proyecto presentado, explicando con pelos y señales hasta el diseño de las farolas propuestas.

miércoles, 5 de octubre de 2016

Pregón de las fiestas, por Paco Nieto

El siempre amable Paco Nieto ha tenido la gentileza de pasarme el texto del pregón que ayer ofreció a los lucenses.  Creo que es de esos textos que hay que conservar porque son memoria de la ciudad, de su gente y de sus anécdotas del día a día.

Por eso se lo reproduzco íntegramente a continuación.

Gracias Paco.





Querido Lugo

Señora Alcaldesa,
A vostede e mais os 24 membros da Corporación Municipal desexo mostrarlle-lo meu máis sincero agradecemento por terme elixido para pregoar o San Froilán do ano 16; confeso que me sinto enormemente honrado con esta labor.
Dígolles en primeiro lugar que quero que esta Praza sexa unha lousa inmensa, como lle dicía aquel neno ó seu pai, cando a viu por primeira vez co chan empedrado e coa fonte dos leóns aí no medio, feito que tan ben relatara Fole.
Pois iso, unha lousa que nos acolla a todos para celebrar a Gran Foliada que ten que ser o San Froilán.

Tal día coma hoxe, hai 20 anos estaba comezando a da-lo pregón das festas o poeta Manuel María, era o ano 1996; neste había un parágrafo que dicía: “Lugo resulta ser a cidade ideal, nen grande nen pequena, na que nos ceñecemos todos e onde existe una perfecta simbiose entre o urbano e o rural, é decir entre o home e a natureza...” Canta razón tiña o Manuel.

Certo é que co paso do tempo perdéronse moitas cousas coma as feiras, por exemplo, vale, aceptémolo, á modernidade non se lle poden poñer cancelas; pero o prezo tamén é moi alto cando con ela tamén podemos perder identidade e mesmo palabras, palabras fermosas que definen o noso xeito de vivir e traballar; non deixemos que se perdan: os estrobos, os sachos, as fouciñas, os xugos, as galletas, as machadas, as aixadas, …..
Disto falaba, Dario Xohan Cabana nunha lembranza súa do San Froilán. Por certo, ben merece o Darío, ter en Lugo, unha rúa co seu nome antes que a teña en calquera lugar da Ocitania ou na Florencia italiana.


Gustaríame ver a  don José, a don José Trapero Pardo, xa sexa de pedra, mármore ou bronce, sentado nun banquiño da praza de San Marcos; e ó seu pé a inscrición que tódolos días dicía dende Radio Lugo: “Bon proveito, amiguiños”. ¿E por que non adoptar o dito como slogan culinario?

Quero que tamén teña mención no noso rueiro o Ramón Lamote; ou mellor aínda, o seu pai, Paco Martín, do que, por certo, e co seu permiso, fago miña aquela súa reivindicación na que as casetas do polbo pasaran a chamarse “Garigolos”

Garigolos tamén eran aqueles quioscos como o de Queta onde amais da literatura infantil, tiñamos a posibilidade de mercar uns cigarros, por unha peseta catro Celtas e por un peso un cigarro rubio.

Ó lado da Queta, o gran referente para as citas, o Bazar Radio Meilán con escaparate onde pega-los  fociños para ve-las portadas dos últimos discos.

Pretiño, na rúa doutor Castro outro “garigolo”, o de Marité na traseira do Bar Centro, onde, por certo estaban de moda os “Cariocas”, aqueles cafés cheíños de escuma.

Falando de bares, como esquece-lo Monterrey co señor Ramiro á fronte ou o Anduriña logo convertido no Agena (unha “boite” para de noite); venme á memoria Piño do Ferreirós e os seus célebres “bichinguais”, a “Empanada del amor” (pan e cebola) ou a tortilla vitaminada cunha folliña de leituga... e o Mistela da Julita,uns chatos no Barreiros ou no René, e como non O Neno con aquelas taciñas de caldo, que tan boas eran para corre-lo frío; un pouco máis adiante o Yuma con saída pola traseira do local cara a muralla cando viñan os grises, porque seica houbera chivatazo dunha reunión clandestina.

Miren, grandes tamén foron esoutros veciños nosos que polos seus alcumes eran coñecidos, recorro a Fole e o seu Cartafolio de Lugo e a Pepe Barreiro do seu “Anecdotario Lucense”.

¿Ou non lles soa Caga na Brocha, ou Cascarilla, aquel toliño que lles dicía ás mulleres na catedral que andaban rosmando: “Aquí non se pode falar, pericós”; ou aquel axente da autoridade, moi “chulillo” el, coa porra sempre en “ristre”, alcumado Caga na Zoca; outros gardas municipais célebres foron O Palanquín e O Perrachica.

 Logo estaba Pepiño Cagón de sempre pegadiño ás sotanas dos cregos. El quería ser Santo; e aquel famoso xastre,  de non moi bo carácter, alcumado Cose Carallas, o fanfarrón Valentín Cojonera, o avogado Setevicentes...

 Houbo unha muller extravagante que seica vestía con boa roupa que lle daban as señoras de alta liñaxe a que chamaron Elvira la Loca ou aquela outra coñecida como A Tola de Gomeán, que cando viña a Lugo subida nunha egua, antes de entrar sacaba da alforxa un espelliño, peite e unha polveira para entrar na cidade ben arregladiña.

 E como esquecer a José Regueiro, ou sexa Pepito Chimineas un limpabotas con despacho nos soportais aquí, nesta praza; cando “cargaba da xerra” era faltón e máis dunha noite pasouna no “cagarrón”, así lle chamaban o cárcere, Pepito Chimineas foi o propietario daquela frase que aínda hoxe se lles pode dicir os puferos: “Hay que pagaaaar”.







Home, e Faustino, coñecido como Trifón Caldereta, Luís Leriele, o de “Que fondo lo entierran”, Carlitos el de la Vara, Balbino sempre na rúa Aguirre coa súa cabicha na boca, o meu admirado Jaime Vítori Bermudez, o célebre Ranita; e José Ayán Coedo, Pepiño Loterías, moitas cintas desas de marchas militares lle teño gravado; outro da lotería foi Valentín con territorio de venda pola Porta da Estación. Del contase aquela anécdota tan boa, na que xunto cun amigo, fixeron un traballiño polo que percibiron 25 Pts; díxolle Valentín ó seu compañeiro ¿e que facemos cos cartos, este respondeulle: “pois mercamos 24 pesetas de viño e unha peseta de pan”, e respondeu Valentín: “E para que queremos tanto pan”.

En fin podiamos seguir de aquí a mañá con Andrés das Monas, Hinchafaroles, Trangallada, Paco das Hostias, O Cheirón, Chirivípopó, Tinguilipie... pero hanme permitir que lles relate unha anécdota que me contaron non hai moito; a dun argalleiro alcumado Alvite, un día dun ano dos 50, este home fíxose cun caldeiro de mexos de burra, logo colleu cinco ou seis burros das leiteiras que “aparcaban” preto do Círculo, atounos ó Concello e untoulles ben o fociño cos citados mexos de burra; os animais puxéronse a ornear que non vexan; el, entrementres, estaba cun atril dirixindo a “orquestra”, levárono os gardas, claro.
Persoeiros tan dignos como o máis digno veciño da nosa cidade.
Pois todos eles tamén viviron o San Froilán, como tal fixeron tantos e tantos visitantes da rinconada de Lugo en tempos de festa; moitos fixeron tradición por estas datas visita obrigada o célebre barrio chino de Lugo. Seica, din os expertos, do melloriño do país; porque guste ou non guste a triste vida de moitas mulleres formou, de sempre, parte da nosa sociedade, e agochala non vai facer desaparecer este oficio.




Nomes de guerra singulares habitaron bares e sórdidas habitacións na Rúa do Miño ou áTinería.... como: La Mucha, La Apache, A Poleira, La Lunares, La Merche, A Cuca, Doña Vicenta, La Valenciana (La Reina del Picadero), A Chiruca, ou La Coloretes (Hoy estoy medio loca... cariño) seica dicía.

Verán, non teñen porque compartir o que digo pero eu non quero que o San Froilán  sexa a festa de Lugo; quero que o San Froilán sexa festa de tódolos galegos e que o Concello encha de luminarias as rúas; bueno,e que contrate as orquestras para o baile; do resto encargámonos nós.
O San Froilán ten que ser: A Gran Foliada.
De sempre, a achega de homes e mulleres ás Feiras e Festas do Santo Froilán foi un non parar; das parroquias, de Calde, de Soñar, de Coeses, de Torible, de Pías, de Benade, de Muxa... de todas as do concello viñan xentes; e algunhas traían música como a de Piugos;  dende Bocamaos tamén, aquela de tanta sona como foi a Banda de Vilacendoi que animaron moitas festas, ate que chegaron as orquestras modernas.

Falando de anima-los bailes,onde por certo, lembran aquelo de: “Queda terminantemente prohibido el ceder la pareja durante los bailables”, teremos orquestras como as de antes, onde os pasodobres, merengues e chachachás, serán interpretados por formacións como a Orquestra Astariz, a  Candal e a Novedades de Rábade; a Mambo, a Binario a Clave do Maestro Parra,a Maika con Máximo Carballal; a Palma; a Kalú 96, a Orquestra Vélez co seu triunfante vocalista Tatolas; a Veracruz; a Núñez; a Nueva York; Los Emperadores; a Sport de Viveiro; a Moderna de Ferreira de Pallares; a Royalty de Mondoñedo, a Variedades de Viveiro, a Venecia de Vilalba, e a Peñalara de Grolos e un sinfin delas máis.
Para os que lles gusten os boleros, as guitarras e os requintos, contaremos con Los Brillantes, (con Luís e Pepín.)


Cando falo dalgunha destas orquestras vénme á memoria meu pai cando me contaba como de rapaz viña a Lugo dende O Pedrouzón, Tirimol e Bagueixos en zocas, tirando pola bicicleta até chegar á Casa da Filomena, espelía a lama, poñía os ganchiños no pantalón, zapatiños limpos e viña a Lugo a ver a súa moza, ou sexa miña nai; e por aquí andan. E tamén a miña Margarita

E para os máis modernos recuperaranse os ritmos de Los Alesandi, Los Bayas, Los Flavia de Sarria, Los Jaslas da Pobra de San Xiao, Los Senex, Robert Johnson, Inquietudes, Cerebrum, Son-Vida, Evasión co seu cantante Jei Noguerol; os Epsilón coa guitarra afiada de Aquilino Jacob; ou artistas formidables que pasaron polos Festivais de “Micrófono de Oro”, de Radio Lugo que estaba incluído no programa de festas, como Marisa Pelarigo, Luís Lodeiro, Suso Varela, Pepe Hortas, Alfredo Corujo, Dúo Lois, Pachi Mouriño, Fedry, Ángel Carlos, Chito, Lolita López Cardama, Elis Bamio, Leandro Fernández  e tantos outros.


E se de tanto baile, escordamos?, sempre nos quedará achegarnos ó Frade de Recatelo para que nos compoña O Cacharulo.

Sigo lembrando pequenas cousas que de seguro moitos dos que aquí estades vivistes, era o San Froilán de 1959 e Álvaro Cunqueiro estaba en Lugo. Por estas datas ía poñerse en escena a súa obra “O incerto Señor Don Hamlet”, por certo antes que na Coruña, e foi no Salón de Jato en San Roque o que logo foi Garaxe Imperial. Ese local o mesmo servía  pra para unha noite de boxeo, pra para a presentación do Ballet de Maurice Bejart ou sala para festas.





Volvo cara a esta praza, a Maior, e dende aquí estou adiviñando unha estatua que penso que debera repensarse, é a de Luís Pimentel, non é de recibo verlles un pouco máis aló, fronte ao Círculo, a cara a Paulo Fabio Máximo e máis a Julio César........ e o noso Luís sexa unha silueta agochada nunha sombra.

Claro que sombra é, e nada é cando lembramos a Cilistro, a Celestino Fernández de la Vega o lugués de Friol que tan grande sona lle deu á nosa cidade; o Segredo do Humor deixou de ser tal, cando Cilistro publicou o seu tratado. Ben merece unha figura que o lembre e non plaquiña cativa para un home tan inmenso.

Lembro ao profesor don Xesús Alonso Montero, hoxe Presidente da Real Academia galega que vivía na rúa Aguirre, fronte ó Círculo das Artes. Ben,  non vivía, ía de visita. Vale tampouco, levábano de visita os grises, alí estaba a comisaria de policía.


Eso ven a conto porque, cando don Xesús faltaba o que máis e o que menos “latabamos” as clases do instituto; e directamente correndo íamos ou  ben a “El Recreo”, na rúa Aguirre a xogar as máquinas ou a “El Mirador”  e alí, con cinco pesiños seis cancións da maquiniña de discos; non podía faltar o Hey Jude de Los Beatles, o Black is Black de Los Bravos e algunha de Los Brincos...








En Lugo permaneceu moito tempo don Ricardo Carballo Calero coa súa dona Ignacia Ramos (La Nacha) ou María Silgar, como asinaba as súas escritas e vivían na Rúa Nova fronte  a onde, en tempos, se instalaba, na Praza da Soidade, o Teatro Argentino, aquel espectáculo “varieté” onde aparecían señoras case espidas.

Falando de barracas; Contáronme que en Santo Domingo instalouse un ano unha caseta onde no cartel aparecían unhas fontes con chourizos, xamóns  e que sei eu cantas viandas máis e o título era “Quien quiera picar, que pique”; seica dentro había un pico para picar nunha pedra.

 As Lanchas Voadoras, a Tómbola de la Caridad, a do Cubo, con reas de potas de premio; a tómbola dos Xamóns, a tómbola La Galaica a que sorteaba un porquiño o“Popular Jalisco”; as bonecas andadoras, o cucurucho de churros (tres por unha peseta) de La Galiano o La Moderna, as garapiñadas de Luís Santomé: El Cubano; as cintas do Tiro la Flor,  la Mujer Araña, as Marionetas Talio do gran Chacolí; o desfile de carrozas, el Pozo de La Muerte do portugués Fernandes Moreiras coa súa Bultaco Metralla a todo meter; la Mujer Barbuda, el Hombre sin Cuerpo, la Vaca con dos cabezas, El Hombre Fiera, La Cabeza en Bandeja, el Museo de Machaquita, la Bella indígena...

Dende o ano 1964 estas e outras barracas pasaron a instalarse no Campo da Feira, antes, xa se sabe, por aquí andaban, a carón do Concello, no Campos Castelo,en Santo Domingo...
En tempos non faltaron os touros en Lugo grazas a José Manuel Orol Balseiro; con praciña no Polvorín e destros nativos como: Fiacro Orol, Joselete “El Temerario, El Niño de La Puebla de San Julián, Frouxeira de Valle de Oro, Finito de Lugo, Peluquerito de Lugo ou Rubito de Casas Baratas. Tamén, como non, Luís Rios “El Pinturero” e antes Celita o Celita II.

Podíalles falar do polbo, penso que xa se falou dabondo deste bocado sen igual;só un pequeniño detalle, de seguro que son moitos os que lembran que antes o polbo vendíase por rabos e non por racións.
E digo eu ¿pero porque non poñer á mesma altura as nosas patacas, en cachelos ou esmagadas, con pemento ou sen el e se por riba lle poñemos uns pementos de Mougán, que aínda quedan,..... ¿onde hai que firmar?
Dixo un día o meu admirado Juan Soto:  “As festas do San Froilán son pobres, pero honradas”
Xa se sabe que: As cousas ben feitas, ben parecen.

Vou ir rematando e quero botar uns cantos “queros”:
Quero que se mime máis a nosa Banda de Música....
Quero que alguén desta cidade viva na Praza de Pelúdez e Filomena.
Quero un recoñecemento inmenso para Jesús Pérez Regueiro, Jesús de Sargadelos, por todo o ben que fixo e fai pola cultura na nosa cidade.
Quero un premio de teatro que leve o nome de Rafael Villanueva; ó de o grupo “La Máscara, ¿lembran?
Quero felicitar a Isidro Novo porque mañá é o seu Santo, non, non é o San Cidre, ben o sei; e que o Isidro Novo chámase Isidro Xoán Froilán e de paso xa que estou, pedirlle unha nova edición da “Guía do bebercio lugués”.
Quero que os de Paramo Pictures, os da Bertolina, ou Prendeme o Boi; preparen algo  froilaneiro e que rebente o youtube
Quero que o grupo Fuxan os Ventos, teña unha rúa co seu nome.
Quero recuperar o “Festival Literario do Miño” que só tivo unha edición en 1960 e que gañara Aquilino Iglesia Alvariño.
Quero xigantes e cabezudos e que un repoludo gaiteiro, de pano sedán vestido, como un príncipe cumprido, cariñoso e falangueiro, veña dende San Fiz ou Montirón; dende A Garaballa, Garabolos e a Milagrosa; dende Lamas de Prado, dende O Piteiro, dende Magoi..... e nos esperte pola mañanciña coa Alborada de Veiga.

Quero que o San Froilán sexa A GRAN FOLIADA

Non sei, e xa remato,  se este é o lugar axeitado, pero vouno dicir: mirade, temos que querérmonos máis, temos que ter orgullo de ser o que somos, e de onde somos, temos que deixar os damachiños na casa; temos que traer un saco cada un de nós cheo de biosbardos e cocerellos, e espallalos polas rúas; temos que ser máis presumidos... gustaríame mudar o slogam daquel anuncio que di “Vivamos como galegos”; pois non, que o resto de galegos digan: “Vivamos coma os de Lugo”.

Decía Barriga Verde: Pasen señores, pasen que a función está a comezar; ¿Hai alguén que quede fóra? Pois estamos listos!
Berrade comigo: ¡¡Viva Lugo!!  ¡¡Viva o San Froilán!!

Moitas grazas.


Pregón íntegro leído por Paco Nieto el día 4 de octubre de 2016.

martes, 4 de octubre de 2016

¡Feliz San Froilán! ¡Viva Lugo!

Para que las fiestas de San Froilán sean un éxito solo hacen falta dos cosas: buen tiempo, y la voluntad incuestionable de los lucenses. Y de la necesidad absoluta de lo primero no estoy muy seguro.

Nadie en su sano juicio podrá acusarme de hacer la pelota al gobierno municipal, y mucho menos a la concejala encargada de organizar (es un decir) las fiestas, y aun así mis deseos para estos días son los mejores tanto para ellos como para la ciudad en su conjunto. ¡Que todo salga bien!

A las 20:30 horas de hoy en la Plaza de España tendrá lugar el pistoletazo de salida oficial con el pregón de Paco Nieto, que con que sea la mitad de brillante que el que hizo hace un par de años por Carnaval será una gran ocasión para aprender más de nuestro Lugo querido.

Y después de eso... ¡a disfrutar de la fiesta!

Lugo cuenta con dos citas ineludibles a día de hoy: el Arde Lucus como jolgorio de inicio del calendario festivo de Galicia y San Froilán como broche de oro de ese mismo almanaque. Aunque siempre se dice que es la primera fiesta de otoño, en realidad San Froilán es la última fiesta del verano, y si coincide que hace buen tiempo, como parece que será en este año, nada ni nadie puede detener la avalancha de visitantes y de lucenses que se echan a la calle. Afortunadamente.

Iglesia de San Froilán,
sorprendentemente olvidada
en las fiestas del patrono.
Este año ha habido polémicas con casi todo: el cartel, la revista oficial de las fiestas, las barracas (mira que no venir la noria ni el saltamontes...), los conciertos, las orquestas, por supuesto las casetas del pulpo y hasta el propio significado en sí de las patronales, ya que se ha obviado en el programa cualquier referencia al santo que les da nombre.

Sin embargo dudo mucho que eso reste afluencia a las fiestas, y quizás precisamente por esa fe absoluta que tengo en el poder de convocatoria de las patronales algunos nos atrevemos a criticar abiertamente los graves fallos de organización de la concejala que ha llevado el tema. Si tuviera la más mínima sospecha de que decirlo tuviera peores consecuencias que callarlo, no duden que no habrían leído una línea sobre eso en este blog.

San Froilán son los churros, las pandillas, las orquestas, las carreras de camellos, el pulpo, las tómbolas, los puestos de castañas, las atracciones, el gentío... y los paseos. Es una fiesta que debería ser declarada cardiosaludable porque en gran parte consiste en andar desde el centro al recinto ferial y del recinto ferial al centro curioseando los puestos, picando algo, tomando unas cañas y viviendo una ciudad orgullosa de tener la fiesta de pueblo más grande del mundo.

Desfile de ganado - Foto: El Ideal Gallego
Porque eso es el San Froilán, y si les digo la verdad creo que tendría que serlo más aún para no perder su esencia. Una fiesta en que se impulsen mercados de productos del campo, centralizados en la plaza de abastos, que potencie ese imprescindible desfile de ganado, que muestre orgulloso al mundo su condición de ciudad vinculada al campo. En este sentido mencionar que se ha dedicado un día al Camino Primitivo, cosa que aplaudo, pero también se podría haber dedicado otro a una feria de productos lácteos de la tierra, como muestra de apoyo a nuestros ganaderos, que están pasando una situación complicada. Quizá para el año que viene.

Esto es perfectamente compatible con la contratación de grandes conciertos de grupos punteros, ¿por qué no?, en homenaje a la dualidad que es Lugo, una ciudad campesina o un campo urbanizado, como prefieran ustedes.

A pesar de mis críticas no cambiaría mi Lugo por nada, salvo quizás un Lugo un poquito mejorado. Y entre todos podríamos hacerlo, pinchando a nuestros representantes para que se pongan las pilas y hagan las cosas mejor, arrimando el hombro, proponiendo ideas, y aunque les diré que las aglomeraciones me gustan lo justo, participando en las fiestas de San Froilán. Eso es ser parte de la ciudad, parte de Lugo.

Así que ¡Feliz San Froilán! ¡Viva Lugo!

lunes, 3 de octubre de 2016

Algunas casetas del pulpo incumplen las bases de la adjudicación

Comenzó este fin de semana una parte fundamental del San Froilán: ya están abiertas las barracas, con sus carreras de camellos, la tómbola del Cubo y esas extrañas máquinas que han sustituido a las grúas de gancho. A ver si va a ser cierto ese vídeo que circula por Internet y que ayuda a conseguir premio siempre en esos chismes y por eso las han cambiado.

Gastroarte ha ocupado la calle Puro Cora, en lugar de instalarse en Ramón Ferreiro ya que no parece necesario que ocupen el espacio de los manteros, que han captado el mensaje y no vienen por cientos como hace años. Se ve que Orozco se equivocó notablemente cuando decía que era imposible “poner puertas al campo”, hasta que su sillón estuvo en juego y ahí sí que se afanó en perimetrar el labrantío.

Las diferencias entre las casetas son notorias pero
¿Qué dicen las bases?
Y, cómo no, por fin están instaladas las casetas del pulpo: las de Torre de Núñez, Manolo de Marce y las dos de la Bruxa, una que funciona bajo esa denominación y otra con un nombre diferente. Sin embargo no hay posibilidad alguna de error porque se reconocen con facilidad las estructuras de Irimia, que destacan con su nívea palidez entre las de antes.

La pregunta es ¿está el Ayuntamiento cumpliendo sus funciones de inspección? ¿No habíamos quedado en que las bases son sagradas y están para respetarlas? Lo digo porque hay flagrantes incumplimientos de lo escrito en la documentación que se colgó en Internet y a la que teóricamente se aferra la concejala del ramo, Carmen Basadre, para justificar su injustificable actitud en todo este asunto. Bueno, en casi todo, porque lo de presentar el programa de las fiestas frente a las polémicas casetas fue una bravuconada de difícil comprensión, con la sorprendente complicidad de Lara Méndez, que está apoyando decididamente a Basadre en su huída hacia adelante.

Esto es un tejado a una vertiente
Pero a lo que íbamos, dicen las bases en su artículo 11.4, denominado “aspectos constructivos”, que “a estrutura ensamblarase mediante solucións metálicas ou de madeira, combinando piares, vigas e/ou cimbras para o apoio de correas para a sustentación da cuberta de lousa ou imitación, que se resolverá a unha ou dúas augas”.

Un tejado a dos aguas es aquel con inclinación hacia dos lados del edificio, mientras que uno a un agua parece referirse a lo que realmente se llama “a una vertiente”, siendo el que tiene una superficie con un único ángulo sobre una de las fachadas de la construcción. En este caso no se respeta lo dicho en las bases porque los tejados de tres de las cuatro
Esto es un tejado a dos aguas
casetas (la del Torre de Núñez parece cumplir con una leve inclinación) son planos. Por otro lado lo de que sean de “losa o imitación” obviamente ya ni lo menciono, porque en esos mismos tres casos el incumplimiento es obvio. En el del Torre de Núñez nuevamente es discutible.

En cuanto a los cerramientos se supone que deben ser “de madeira ou similares”, cosa que, a menos que se haya descubierto una madera blanca y metálica de la que no tengo noticia, tampoco se da en las casetas de la Bruxa.

Y esto es un tejado plano
El interior, por su parte, deberá estar decorado según las bases “en función do seu uso, caseta de feira específica para polbo e comida tradicional referida ao San Froilán clásico, da que se debera facilitar esbozo-deseño previo”. No tengo ni idea de si hubo ese supuesto esbozo-diseño previo, pero de ser el caso me gustaría saber qué idea tiene de “caseta de feria tradicional” quien el dio el visto bueno a esa especie de hangar para aviones futuristas. Se insiste en el punto 11.5 hablando de que hay que respetar “a tipoloxía tradicional feiral galega”, que yo no veo por ningún lado, no sé ustedes.

En cuanto a otras condiciones recogidas en el pliego, como la de tener los precios “exposto ao público, en carteis ben visibles, cunhas dimensións de 30 x 20 cm”, tampoco he visto que se cumplan. Esos carteles son específicos para los productos básicos (pulpo, pan, vino y patatas) mientras que para otros alimentos se exige que se coloquen “tanto no interior como no exterior da instalación, o cadro de prezos autorizado, visado polo Concello, para coñecemento do público”.

¿Caseta tradicional? Quizá en el 2050...
No conozco los productos adicionales que se comercializan en las casetas. Según la base décimo segunda tienen que ser “típicos e tradicionais da gastronomía galega”, pero en vista de lo que se ha instalado como “caseta tradicional” no me sorprendería que en los menús se ofrezcan cosas tan propias de la feria de San Froilán de Lugo como gazpacho, migas, escalibada, fabada o musaka. Total, ¿qué sería de la tradición sin desafíos?

Algunas de las cuestiones son totalmente anecdóticas, en mi opinión, pero como se cansó de decir la señora Basadre, "nadie recurrió las bases" así que toca cumplirlas a rajatabla, y más con todo lo que ha pasado.

Tal y como están las cosas, con hosteleros perjudicados por cómo se han hecho las cosas, no sería de extrañar que algunos presentaran denuncias contra el Ayuntamiento si se está haciendo la vista gorda ante tamañas y groseras violaciones de lo especificado en las bases de la adjudicación de las casetas, esas bases que según la concejala hay que seguir a rajatabla. En eso estoy de acuerdo con ella. Lo sorprendente es que no lo haga.

viernes, 30 de septiembre de 2016

¿Y si Pedro tiene razón? (desde su lógica, claro)

Aunque cuando hablo de política nacional los lectores del blog caen en picado, no me resisto a hacer un "especial Pedro" con todo lo que está pasando. Además, soy licenciado en Ciencias Políticas así que de vez en cuando dejen que saque polvo al título, que me hace ilusión.

¿Tú también, Felipe mío?
Cuando se hizo más pública si cabe la que ya era una obvia crisis interna del PSOE, tengo que reconocer que me alegré de la posibilidad de que España se librara de Pedro Sánchez, quien despierta en mí sentimientos alejados de la simpatía.

Sin embargo, en este momento tengo mis dudas, porque reconociendo por adelantado que ni la ideología ni la persona me resultan cercanas, hice un ejercicio mental que suelo utilizar cuando algo es “evidente”: probar a darle la vuelta al asunto y poner ejemplos opuestos para ver si el razonamiento se sostiene. Vamos a ello, repasando primero la situación “obvia” y luego el ejemplo, cerrando con un repaso de estrategias. Les advierto me he venido arriba y es largo.

La situación “evidente”:


Como todo el mundo sabe, en este momento España está paralizada por un bloqueo político en el Congreso de los Diputados, que es quien elige al presidente del gobierno. Parece lógico que el partido que ganó unas elecciones en diciembre, y que repitió su victoria con más contundencia en junio, distanciándose más todavía de las otras fuerzas, sea el encargado de gobernar. En eso podemos estar de acuerdo, claro que sí.

Incluso podríamos razonar argumentadamente que el menos apropiado para criticar eso sea el Partido Socialista, una agrupación que va sangrando votos elección tras elección y a la que Pedro Sánchez ha llevado a los peores resultados de su historia haciendo bueno, quién lo iba a decir, a Zapatero. Las elecciones autonómicas en Galicia y País Vasco avalan esta caída libre, que parece no solo mantenerse sino acentuarse cada vez que hay que ir a las urnas.

Sánchez se instauró en su “no es no” y personas más razonables y con más sentido de Estado se enfrentan ahora a su tozudez intentando desbloquear la situación del país por el bien de España y del papel histórico del socialismo.

El supuesto imaginario:

Pero vamos a darle la vuelta al asunto e imaginemos el siguiente escenario. Elecciones generales ganadas por Podemos con 137 escaños; PP 85, Ciudadanos 71, PSOE 32, y el resto como están ahora. En este improbable escenario la suma de Podemos y PSOE no alcanzaría la absoluta (como ahora no la alcanzó en realidad la de PP y Ciudadanos) ¿De verdad alguien me quiere hacer creer que en ese supuesto el PP se abstendría para que gobernara Podemos?

En ese caso el “sentido de la responsabilidad” sería torpedear un gobierno “chavista y extremista”, con lo que se justificaría absolutamente todo, incluso llegar a terceras, cuartas o vigesimoquintas elecciones para que Pablo Iglesias no fuera presidente del gobierno.

Supongan (seguimos en ese escenario ficticio) que tras cuatro años de políticas con las que no están de acuerdo, tras haber sido elegido presidente del PP con un discurso “anti Podemos” y tras un respaldo de su “no es no” en los órganos del partido, le vienen algunos líderes de su propia casa (Aznar, por ejemplo) a decir que hay que sacrificarse por España y dejar gobernar a Podemos… ¿Colaría? Yo creo que no.

Pedro Sánchez basa todo su discurso en que está convencido de que los votantes socialistas prefieren terceras elecciones que un gobierno del PP con una complicidad, aunque sea por la vía de la abstención, de su partido. Y en eso puede que tenga razón, yo también creo que su militancia no lo entendería por mucho que se lo diga Felipe González.

¿Es incoherente esa postura? Claro que lo es, porque por esa regla de tres tampoco estarían legitimados los bipartitos en que los socialistas regalan medio gobierno autonómico (y por lo tanto sus votos), de una diputación o un ayuntamiento a los nacionalistas (en Galicia sabemos mucho de eso) para fabricar a machete una mayoría absoluta que las urnas le negaron. Como yo creo precisamente eso, que es un fraude a los votantes, creo que tiene su lógica que Sánchez no vaya a prestarse al juego. ¿Por convicción? no, por conveniencia.

Otra cuestión poco lineal es que se escude en la militancia cuando las listas salidas de primarias fueron convenientemente “retocadas” en Ferraz, cosa que Abel Caballero sigue recordando día sí y día también, y con razón. Pero el error estuvo entonces, no ahora. Sánchez hizo mal alterando la democracia cuando le vino bien en Galicia o en otras agrupaciones de su propia casa, utilizando un mecanismo de “aquí mando yo” que ahora se le vuelve en contra.

Las estrategias:

En este momento las cosas parecen razonablemente claras. Hay dos estrategias opuestas: por un lado la de Sánchez, que cifra su futuro a la militancia, a tener razón en que los socialistas de base no quieren que sus votos avalen ni por activa ni por pasiva un gobierno de Rajoy. Esta postura además tiene una ventaja, y es que puede tapar una vía de agua en forma de votos a Podemos, negándole en la próxima campaña electoral el argumento de “si Rajoy es tan malo por qué le dejasteis gobernar otra vez”. Lo malo de esta postura es que reforzaría a Sánchez que está visto que no acaba de cogerle el tranquillo a ganar alguna elección y no cargarse el propio PSOE.

Susana Diaz (esta sí gana elecciones)
Por otra parte está la estrategia de los críticos, con Susana Díaz a la cabeza. Obviamente pretende que una gestora (ya que con Pedro no ha colado) se coma el marrón de decidir la abstención en la investidura de Rajoy, para así tener un par de años o tres para, defenestrado Sánchez y disuelta la gestora, entrar triunfante y limpia de mácula (salvo que lo de los ERE acabe torciéndose más) a dirigir un PSOE que se regenere y recupere terreno perdido. Es llamativo que este escenario probablemente sea el más temido por Pablo Iglesias, ya que podría colar. El PSOE tendría ocasión de reagruparse y recuperar una coherencia que ha perdido desde hace ya tiempo, ocupando un espacio de izquierda moderada y un discurso nacional que no recordamos en ese partido desde que Felipe González vivía en la Moncloa.

Puede que a largo plazo la estrategia de Susana Díaz sea la más beneficiosa para el PSOE e incluso para el país, pero eso no quita que sea difícil de vender dentro de la propia casa, por eso tengo mis dudas de que en caso de llegar a un Congreso puedan ganarlo.

En cuanto a los demás, hoy se revelaba en la prensa que había instrucciones en el PP de cerrar el pico sobre este tema, y es lo mejor que pueden hacer. Esperar acontecimientos y rezar para que Susana Díaz consiga la deseada abstención para mantenerse en Moncloa. Incluso a los populares les conviene ideológicamente que la andaluza se haga con el timón del PSOE, para ver si hay suerte y la bajada de Podemos sigue constante y las aguas vuelven a su cauce a medio/largo plazo.

Por su lado Podemos apoya a Sánchez, claro que sí. Sabe que con él le ha ido muy bien, y que la fuga de votos de izquierda a extrema izquierda está casi garantizada, y por eso se muestran tan comprensivos con el bueno de Pedro y le dan un hombro en que llorar. Probablemente les aterra la idea de un PSOE dirigido por Susana Díaz, que podría emprender la recuperación del partido.

Conclusión:

En cuanto al futuro, si les soy sincero estoy convencido de que si no cambian mucho las cosas lo más normal es que haya ese congreso del PSOE, y que Sánchez lo gane, lo que nos llevaría a unas terceras elecciones en que los apoyos a Rajoy aumenten ligeramente, lo justo para que consiga la investidura con la ayuda de Ciudadanos.

En ese caso Sánchez habría demostrado que tiene razón, aun perdiendo el gobierno otra vez (lo de ganar elecciones se le da fatal) y tengo que reconocer que aunque me molesta bastante dársela, estoy de acuerdo desde el punto de vista del socialismo. Quien bloquea la elección de gobierno no es Sánchez, es el reparto de escaños.

Quizá se trate de la honra sin barcos, pero honra a fin de cuentas.

He intentado aplicar en algunas partes de este artículo una lógica ajena a la propia, la socialista, y solo el tiempo dirá si la cosa va por ahí o no.

Pederastía y acoso en Internet vistos por Vázquez Taín

Vázquez Taín, el famoso juez
El Juez Vázquez Taín ofreció el lunes una amena conferencia con la que se inauguraron las XXX Jornadas Penitenciarias Lucenses, organizadas por la asociación Concepción Arenal. En ese acto aprovecharon para otorgar las medallas de la Asociación que este año recayeron en varias entidades como Fundación San Rosendo, ALUME o ALAR Galicia, y entre otras personas a la siempre dulce y cariñosa Noemi Mazoy, en agradecimiento por el concierto que ofreció desinteresadamente para recaudar fondos para un proyecto de la asociación.

Si les soy sincero fui al acto porque pensé que era solamente la entrega de medallas. No sabía que había conferencia después y me llevé una desagradable sorpresa pensando que me tendría que comer un tostón sobre temas penitenciarios que realmente me interesan lo justo, para qué les voy a engañar. Nada más lejos. El ponente fue Vázquez Taín, juez al que seguro que conocen porque llevó casos tan sonados como el del robo del Códice en la Catedral de Santiago o el asesinato de Asunta. Nos encontramos a un conferenciante ameno, entretenido y que logró que la audiencia no se perdiera ni una sola de sus palabras. Intentaré resumir aquí, reconozco que con bastante menos gracia que la que él tiene, las interesantes lecciones que nos transmitió.

El tema debería ser objeto de un cursillo para los que van a ser padres. Hablaba de los peligros de Internet y de la influencia sobre los menores en dos aspectos concretos: la pederastia y el acoso.

Vázquez Taín empezó encuadrando el tema jurídicamente explicándonos que Internet es una especie de mundo paralelo, alejado de toda regulación y de cualquier intento de un país concreto de ponerle normas. ¿Qué nacionalidad tiene Internet?: ninguna. Sin embargo esto no se debe tanto a que los países no puedan regular como que no quieran regular, porque quienes están detrás de esa supuesta “libertad total” son las grandes empresas de Internet, los gigantes de la comunicación digital.

Entre los muchos ejemplos que puso explicó que las redes de pederastas tienen una palabra secreta con la que hacen sus búsquedas de pornografía infantil. Esa palabra, que por supuesto no nos reveló, es tan importante que si los servidores de Internet borrasen todos los contenidos que la llevan desaparecería un altísimo porcentaje de pornografía infantil. ¿Por qué no lo hacen? Vayan ustedes a saber, pero pasan del asunto.

En resumen nos explicó el mecanismo de cómo los pederastas se hacen con pornografía infantil de cualquier niño de nuestro entorno. Todo se basa en que los críos tienen una confianza absoluta en el ordenador, un sentimiento que no tienen ni hacia sus propios padres. El pederasta lo sabe y se introduce en redes con perfiles falsos, de una niña o un crío de edad similar a la víctima. Gradualmente y con tiempo se va ganando la confianza de la víctima, es comprensivo, atento y “la entiende”.

Llega un día en que le envía una supuesta foto suya con cualquier pretexto: “fíjate, yo también tengo problemas, tengo los pechos muy pequeños”, y la víctima acaba cayendo y enviándole algo inapropiado… y entonces ya es suya. Se desenmascara y amenaza a la cría: “Tengo esta foto tuya y si no me envías más se la enseño a tus compañeros de clase y a tu familia”.

Una de las frases terribles que dijo Vázquez Taín fue “he visto casos en que hay vídeos de relaciones sexuales entre primos porque se les chantajeaba”. Hasta ahí puede llegar el asunto, para que se hagan a la idea.

¿Cómo evitarlo? Transmitiendo a los niños prudencia ante los desconocidos que se ganan su confianza, que no conocen físicamente, y cuando hagan algo que no deben (son niños, no nos engañemos) que sepan que lo pueden contar con total garantía de que no les pasará nada. Es la única forma, que confíen más en sus padres que en el ordenador. ¡Qué triste (y qué necesario) tener que llegar a decir eso en una conferencia!

En cuanto al acoso escolar, también nos explicó que muchas veces para un adulto es incomprensible la presión que siente un niño ante ese tema. Se debe a que las generaciones más jóvenes viven ese “mundo paralelo” virtual del que hablábamos al principio como algo más real que el mundo físico. Miden su éxito social en los “me gusta” de sus fotos en Instagram o en “retuits”.

La presión del mundo virtual sobre el real
a veces es inasumible para algunos
Asumiendo eso como tal veremos que harán cualquier cosa por incrementar esa popularidad digital, publicando lo que sea necesario... y que cualquier amenaza sobre su mundo paralelo es inasumible. Nos contó el caso de una niña a la que acosaban por Internet. Primero le sonsacaron datos personales y desde que los tenían le enviaban montajes en que se veía su cabeza en un cadáver abierto o en prácticas de zoofilia. La presión para la niña era insufrible, y probó a cambiar de perfiles, incluso de redes y la siguieron persiguiendo. Los criminales eran de Brasil y lo hacían por pura diversión, lo que es todavía más horrible.

Afortunadamente ese caso se solucionó porque la niña lo contó a sus padres y estos la ayudaron a salir del pozo (psicólogos de por medio) y asumió que el mundo físico es el real, no el otro. Pero no siempre es así, y aunque a la mayoría de los adultos les parezca inconcebible llegar al suicidio porque su “mundo virtual” se hunda, para un chaval puede ser una conclusión razonable. Volvemos a la confianza en los padres como único escape seguro de ese espantoso panorama.

Todo esto nos lo contó con gracia, plagando de anécdotas y ejemplos sus afirmaciones, y con el bagaje que le da la experiencia en el juzgado. Obviamente este artículo es un pálido reflejo de la conferencia del lunes, así que si tienen ocasión de escuchar a Vázquez Taín no se lo pierdan.

Ah, y quédense con la copla: la confianza de los hijos es fundamental para luchar contra estas cosas. Lo que más me gustó es que no metió a las administraciones de por medio.